Cách xác định thẩm quyền giải quyết ly hôn của Toàn án

Chỉ khi các đương sự xác định được đúng thẩm quyền giải quyết ly hôn của Tòa thì vụ việc và những yêu cầu mới được tiếp nhận và giải quyết. 

THẨM QUYỀN GIẢI QUYẾT LY HÔN

Câu hỏi của bạn:

     Thưa Luật sư, hiện nay tôi có một vấn đề muốn nhờ Luật sư tư vấn như sau:

     Tôi đang có ý định ly hôn nhưng không biết nên nộp đơn đến cơ quan nào, nộp đơn đến đâu để được giải quyết. Vậy Luật sư có thể giải đáp giúp tôi được không. Rất mong nhận được câu trả lời từ Luật sư. Tôi xin cảm ơn Luật sư.

Câu trả lời của luật sư:

    Chào bạn, Luật Toàn Quốc xin cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi về thẩm quyền giải quyết ly hôn, chúng tôi xin đưa ra quan điểm tư vấn về thẩm quyền giải quyết ly hôn như sau:

Căn cứ pháp lý:

1. Thẩm quyền giải quyết ly hôn là gì và cơ quan nào có thẩm quyền 

     Ly hôn là việc Tòa án ra quyết định chấm dứt mối quan hệ hôn nhân theo yêu cầu của vợ hoặc chồng, hoặc theo yêu cầu của cả hai khi họ thấy rằng cuộc hôn nhân của mình không thể tiếp tục nữa. 

     Là một trong những lĩnh vực thuộc sự điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành và pháp luật dân sự nên việc xác định thẩm quyền giải quyết ly hôn sẽ căn cứ vào các quy định trong Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. 

     Theo quy định trong Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 thì cơ quan duy nhất có thẩm quyền giải quyết yêu cầu và tranh chấp trong lĩnh vực hôn nhân là Tòa án, việc xác định cụ thể và chi tiết hơn sẽ dựa theo cấp và lãnh thổ. 

     Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn cách xác định thẩm quyền giải quyết ly hôn của Tòa án. 

2. Các vụ việc liên quan đến ly hôn thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án 

     Đầu tiên, cần xác định xem vụ việc đó có thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án hay không. 

    Tòa án là cơ quan có thẩm quyền giải quyết những yêu cầu và tranh chấp thuộc lĩnh vực hôn nhân gia đình, vậy, theo quy định hiện nay thì có phải tất cả các vụ việc liên quan đến ly hôn đều do Tòa án giải quyết hay không? 

     Điều 28 Bộ luật Tố tụng Dân sự có quy định như sau: 

Điều 28. Những tranh chấp về hôn nhân và gia đình thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án

1. Ly hôn, tranh chấp về nuôi con, chia tài sản khi ly hôn; chia tài sản sau khi ly hôn.

2. Tranh chấp về chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân.

3. Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.

4. Tranh chấp về xác định cha, mẹ cho con hoặc xác định con cho cha, mẹ.

5. Tranh chấp về cấp dưỡng.

6. Tranh chấp về sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, mang thai hộ vì mục đích nhân đạo.

7. Tranh chấp về nuôi con, chia tài sản của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn hoặc khi hủy kết hôn trái pháp luật.

8. Các tranh chấp khác về hôn nhân và gia đình, trừ trường hợp thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan, tổ chức khác theo quy định của pháp luật.

     Ngoài ra Điều 29 Bộ luật Tố tụng Dân sự có quy định như sau:

Điều 29. Những yêu cầu về hôn nhân và gia đình thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án

1. Yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật.

2. Yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản khi ly hôn.

3. Yêu cầu công nhận thỏa thuận của cha, mẹ về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn hoặc công nhận việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn của cơ quan, tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình.

4. Yêu cầu hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên hoặc quyền thăm nom con sau khi ly hôn.

5. Yêu cầu chấm dứt việc nuôi con nuôi.

6. Yêu cầu liên quan đến việc mang thai hộ theo quy định của pháp luật hôn nhân và gia đình.

7. Yêu cầu công nhận thỏa thuận chấm dứt hiệu lực của việc chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân đã được thực hiện theo bản án, quyết định của Tòa án.

8. Yêu cầu tuyên bố vô hiệu thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ chồng theo quy định của pháp luật hôn nhân và gia đình.

9. Yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam hoặc không công nhận bản án, quyết định về hôn nhân và gia đình của Tòa án nước ngoài hoặc cơ quan khác có thẩm quyền của nước ngoài hoặc không công nhận bản án, quyết định về hôn nhân và gia đình của Tòa án nước ngoài hoặc cơ quan khác có thẩm quyền của nước ngoài không có yêu cầu thi hành tại Việt Nam.

10. Yêu cầu xác định cha, mẹ cho con hoặc con cho cha, mẹ theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình.

11. Các yêu cầu khác về hôn nhân và gia đình, trừ trường hợp thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan, tổ chức khác theo quy định của pháp luật.

     Như vậy từ đây có thể xác định, những vụ việc liên quan đến ly hôn thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án bao gồm:

          * Những tranh chấp liên quan đến ly hôn bao gồm:

  • Ly hôn, tranh chấp về nuôi con, chia tài sản khi ly hôn; chia tài sản sau khi ly hôn.
  • Tranh chấp về chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân.
  • Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.
  • Tranh chấp về cấp dưỡng.

          * Những yêu cầu liên quan đến ly hôn bao gồm:

  • Yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản khi ly hôn.
  • Yêu cầu công nhận thỏa thuận của cha, mẹ về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn hoặc công nhận việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn của cơ quan, tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình.
  • Yêu cầu hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên hoặc quyền thăm nom con sau khi ly hôn.

3. Cách xác định thẩm quyền giải quyết ly hôn theo cấp

     Bước thứ hai trong xác định thẩm quyền giải quyết ly hôn là xác định xem Tòa án cấp nào có thẩm quyền giải quyết. Thẩm quyền giải quyết theo cấp của Tòa án hiện nay được quy định tại các Điều 35, Điều 36, Điều 37 và Điều 38 Bộ luật Tố tụng Dân sự, cụ thể như sau:

          * Tòa án nhân dân cấp huyện: 

               Thẩm quyền giải quyết ly hôn theo nguyên tắc thông thường sẽ thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp huyện, trừ trường hợp có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài hoặc cần phải ủy thác tư pháp cho cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài, cho Tòa án, cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp huyện mà sẽ thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp tỉnh.

          * Tòa án nhân dân cấp tỉnh:

                Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết những yêu cầu hoặc tranh chấp về ly hôn có yếu tố nước ngoài hoặc giải quyết theo thủ tục phúc thẩm những vụ việc mà bản án, quyết định hôn nhân và gia đình chưa có hiệu lực pháp luật của Tòa án nhân dân cấp huyện bị kháng cáo, kháng nghị

3. Cách xác định thẩm quyền giải quyết ly hôn theo lãnh thổ 

     Bước cuối cùng trong xác định thẩm quyền giải quyết ly hôn là xác định thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ. 

     Trường hợp 1: Thẩm quyền giải quyết ly hôn trong trường hợp thuận tình

          Trong trường hợp hai bên thuận tình ly hôn thì thẩm quyền giải quyết ly hôn theo lãnh thổ sẽ là nơi một trong các bên thuận tình ly hôn cứ trú. 

     Trường hợp 2: Thẩm quyền giải quyết ly hôn trong trường hợp đơn phương ly hôn sẽ được xác định như sau:

          Thứ nhất, nếu nguyên đơn có quyền chọn Tòa án theo Điều 40 Bộ luật Tố tụng dân sự thì Tòa án có thẩm quyền giải quyết ly hôn sẽ theo yêu cầu lựa chọn của nguyên đơn. 

           Thứ hai, nếu nguyên đơn không có yêu cầu hoặc không có quyền yêu cầu chọn Tòa án thì Tòa án có thẩm quyền giải quyết ly hôn sẽ là Tòa án nơi bị đơn cư trú. 

     KẾT LUẬN: Việc xác định thẩm quyền giải quyết ly hôn của Tòa án có vai trò hết sức quan trọng, chỉ khi các đương sự xác định được đúng thẩm quyền của Tòa thì vụ việc và những yêu cầu mới được tiếp nhận và giải quyết. 

4. Tình huống tham khảo:

     Thưa Luật sư, tôi có một vấn đề muốn nhờ Luật sư tư vấn như sau:

    Tôi và chồng lấy nhau đã ly thân 5 năm, chúng tôi nhận thấy cuộc sống không hạnh phúc nên có mong muốn ly hôn. Chúng tôi không có con cái, tài sản cũng đã thỏa thuận xong. Thế nhưng hiện tại tôi không biết phải làm đơn đến đâu và cơ quan nào sẽ giải quyết. Vậy nên tôi muốn nhờ Luật sư giải đáp giúp cho về vấn đề này.

     Rất mong nhận được câu trả lời từ Luật sư. Xin cảm ơn Luật sư.

     Theo thông tin mà chúng tôi nhận được thì bạn và chồng đều đồng ý ly hôn, cũng đã thỏa thuận về việc phân chia tài sản, như vậy chúng tôi xác định trường hợp của bạn là thuận tình ly hôn theo khoản 2 Điều 29 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.

     Căn cứ vào điểm b khoản 2 Điều 35, điểm h khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự thì Tòa án có thẩm quyền giải quyết yêu cầu của bạn là Tòa án nhân dân cấp huyện nơi mà bạn hoặc chồng đang cư trú.

     Do đó, trong trường hợp này, để được giải quyết yêu cầu, hai bạn cần gửi hồ sơ yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn đến Tòa án nhân dân cấp huyện nơi cư trú. Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Tòa án sẽ thụ lý và giải quyết yêu cầu của bạn. 

     Luật Toàn Quốc rất mong được đồng hành và chia sẻ, giúp đỡ những khó khăn trong quá trình thực hiện thủ tục ly hôn. Chúng tôi luôn cố gắng tìm mọi cách thức để đưa đến cho Quý khách hàng dịch vụ tốt nhất có thể, bao gồm:

  • Liên hệ qua điện thoại: Tổng đài tư vấn luật hôn nhân và gia đình 24/7: 1900.6500 để được tư vấn miễn phí mọi lúc mọi nơi

  • Gửi câu hỏi vào hòm thư : lienhe@luattoanquoc.com.

  • Luật sư tư vấn miễn phí trực tiếp tại Văn phòng của Công ty tư vấn Luật Toàn Quốc – tầng 3, số 463 Hoàng Quốc Việt, Bắc Từ Liêm, quận Cầu Giấy, Hà Nội.

  • Các hình thức cung cấp dịch vụ khác theo yêu cầu của khách hàng

     Hy vọng với những dịch vụ chúng tôi giới thiệu trên sẽ là kênh thông tin tốt nhất để giải đáp những vướng mắc về thẩm quyền giải quyết ly hôn khi quý khách hàng gặp phải.

     Luật Toàn Quốc xin chân thành cảm ơn./.